Sex and The City, 3. sezon 17. bölüm sonu: Carrie, Natasha ile ağır bir yüzleşme yaşamış, düşünceli bir şekilde Manhattan sokaklarında yürüyor. İzleyicilerin ilgisini en çok çeken şey ise üzerindeki Christian Dior 2000 Sonbahar koleksiyonundan, gazete baskılı elbisesi oluyor. Carrie ne kadar kötü bir gün geçirmiş olursa olsun, popüler kültürün klasiklerinden biri hâline gelecek, ikonik bir elbise giyiyor.
Tasarımlarda gazete baskısı söz konusu olduğunda, çoğumuzun aklına bu elbise gelir. Basılı gazetelerin hiç olmadığı kadar az okunduğu günümüzde bile gazete baskısı, tasarımlara geri dönüyor. John Galliano’nun en ünlü tasarımlarından olan bu askılı, midi elbise, gazete baskısının moda sahnesindeki yerini sağlamlaştırdı. Baskı, tasarımcıyla bağdaştırılsa da aslında bu baskının ilk kullanımı çok daha önceye dayanıyor.
Elsa Schiaparelli ve Gazete Baskısının Doğuşu
Modada birçok ilkin mimarı, sanatı tasarımlarına taşıyan Elsa Schiaparelli, gazete baskısını kıyafetlerle buluşturan ilk tasarımcıydı. Schiaparelli’nin sürrealist zihni, yaratıcı anlayışıyla birleştiğinde yıl 1935’ti ve tasarımcı, gazete baskılı bir kumaş tanıtmıştı. Bu kumaşı üretme fikri, tasarımcının Kopenhag’a yaptığı bir seyahatte ortaya çıktı. Bir pazara giden Schiaparelli, yerel balıkçı kadınların gazete kağıtlarını bükerek ilginç formlarda başlıklara dönüştürdüğünü fark etti. Bir süre kadınları gözlemleyen tasarımcı, Paris’e döndüğünde bu ilhamı gerçekliğe dönüştürmeye başladı ve 65 yıl sonra moda dünyasında unutulmaz bir yer edinecek gazete baskısını tanıttı.
Colcombet tarafından üretilen gazete baskılı bir kumaş sipariş etti. Bu baskıda, birçok ülkeden Schiaparelli’nin tasarımları, parfümleri ve modaevine dair eleştirileri içeren gazete küpürleri bir araya getirilmişti. Kumaş, ilk defa 1935 yılında “Stop, Look, and Listen” isimli yaz koleksiyonundaki parçalarda görüldü. Bluzlar, eşarplar, şapkalar, mayolar ve kravatlarda öne çıkan baskı, yerel bir halkın kültüründen beslenerek ünlü bir modaevinin atılımı olmuştu.
John Galliano’nun İkonik Gazete Baskısı
John Galliano’nun Dior’da gerçekleştirdiği 2000 İlkbahar Hazır Giyim koleksiyonu, uzun yıllar etkisini sürdürecek parçaların ilk defa podyuma çıktığı bir defileydi. Milenyum çağının başlangıcıyla teknolojik gelişmeler büyük bir hevesle takip ediliyor, fütüristik tasarımlara ilgi artıyordu. Ancak Galliano’nun koleksiyonunda nostaljik parçalar öne çıktı. Gazete baskısına yer verdiği tasarımlarıyla hem Elsa Schiaparelli’nin mirasına bir saygı duruşunda bulundu hem de teknolojinin aksine günlük kültürü avangard bakışıyla birleştirdi.
Koleksiyonun en az on beş parçasında yer verilen gazete deseni, John Galliano’nun oluşturduğu The Christian Dior Daily’nin baskısıydı. Bu desen, unutulmaz midi elbisenin yanı sıra birçok farklı formda sunuldu. Palto, ceket, iç çamaşırı, bağlamalı hırka, blazer, ayakkabı, çanta ve uzun elbise tasarımında kullanılan baskı, modaevine dair manşetler ve yazılar içeriyordu. Tasarımda büyük logolar yerine gazetenin belli noktalarında “Christian Dior Daily” başlığı öne çıkıyor ve altın rengi CD logosu dikkat çekiyordu. Baskı, o dönemde sosyal medya olmamasına rağmen büyük bir popülerlik kazandı. Ancak bu tamamen pozitif bir ilgi değildi. Birçok kesim, Galliano’nun gazeteler gibi günlük ögeleri yüksek moda alanına taşımasını, hobo chic algısı doğrultusunda eleştirdi. Sarah Jessica Parker’ın Sex and the City’de elbiseyi giymesiyse, olumsuz yorumları bertaraf ederek parçayı öne çıkardı.
Carrie Etkisi
Dior’un çok konuşulan tasarımının “Carrie’nin gazete baskılı elbisesi” olarak anılması, Sarah Jessica Parker’ın dizide elbiseyi giymesiyle başladı. Carrie karakterinin bir gazeteci olarak gazete baskılı bir elbise giymesi ironik ama eğlenceli bir tercihti. Bunun yanı sıra oldukça kötü bir hafta geçiren Carrie’nin her şeye rağmen etkileyici ve ilginç bir tasarım tercih etmesi, bunu ikonikleştiren bir başka detay oldu. Parker’ın aynı elbiseyi, ikinci Sex and the City filmde tekrar giymesi de bunun unutulmasının önüne geçti.
Carrie’den sonra elbise, artık John Galliano ile özdeşleştirilmiş ve bir fenomen hâline gelmişti. Midi, saten elbise trendine yeni bir soluk getiren tasarım, birçok ünlü tarafından farklı formlarda giyildi ve modaevlerince yeniden yorumlandı. 2018 yılında Kendall Jenner vintage John Galliano gazete baskılı tişört, 2019 yılında Kim Kardashian Dior baskılı vintage bir yırtmaçlı midi etek ve 2023 yılında Emily Ratajkowski, Miaou imzalı halter yakalı elbise giyerken görüntülendi. Carrie ile tam anlamıyla özdeşleşen elbisenin aynısını, Jenna Ortega geçtiğimiz yıl gerçekleşen bir film galasında tercih etti.
2000’lerden Bugüne Modaevlerinin Yorumları
Elsa Schiaparelli’nin temelini attığı, John Galliano’nun ikonikleştirdiği gazete baskısı, yıllar içinde birçok modaevi tarafından farklı tasarımlarda kullanıldı. Dior, ünlü Saddle çantalarının yeniden doğuş modellerine de baskıyı ekledi. Baskıyı en sık kullanan marka, elbette ki John Galliano’nun kendi ismini taşıyan kişisel markası oldu. Onun yanı sıra Moschino, Balenciaga, Bottega Veneta ve Miu Miu da farklı defilelerinde gazete baskısını modaevlerinin tasarım kodlarına göre yorumladı.
Baskının orijinal tasarıma ve bir fenomen hâline dönüşmesine dikkat çeken bir yorumlama da Miss Claire Sullivan tarafından yapıldı. Sex and the City’nin yıllar sonra çekilen devam dizisi And Just Like That’in ikinci sezon prömiyeri döneminde Vogue’un dijital kapağı olan Sarah Jessica Parker, çekimlerde gazete baskılı bir elbise giydi ve bundan daha iyi bir seçim olamazdı. Sullivan, kumaşı gazete kağıdı renginde olacak şekilde seçti, dikkat çeken Vogue kapaklarını baskı olarak kullandı ve 2000 tarihli elbisenin formunu dramatize etti.
Chanel 2027 Cruise Defilesinde Beklenmeyen Yorum
Chanel geçtiğimiz günlerde, 2027 Cruise defilesini, Coco Chanel’in ilk modaevini açtığı Biarritz’de gerçekleştirdi. Defilenin ismi de teması ve mekanıyla uyumlu olarak köklere ve mirasa dönüşü simgeliyordu. Koleksiyonda Chanel’in klasikleşmiş parçalarının, kreatif direktör Matthieu Blazy’nin yaratıcılığıyla nasıl güncellendiği görüldü. Ancak defilenin en beklenmeyen parçaları, gazete baskılı tasarımlar oldu. Tasarımcı 2024 yılında Bottega Veneta için hazırladığı bir koleksiyonda da gazete baskılı çantalara yer açmıştı. Ancak bu yeni tasarımlar kişisel bir tercihe benzemiyordu. Chanel’in yıllardır Dior ile anılan bir baskıya neden yer verdiği hâlâ gizemini korusa da Blazy’nin, Gabrielle Chanel’in “Gazete okumayı seviyorum, erkekler gibi.” sözüne göndermede bulunmuş olabileceği de konuşuluyor.
Dior 2027 Cruise Defilesinde Köklere Dönüş
Son dönemlerde gazete baskısı tasarımlarını daha çok konuşmamızın en önemli nedenlerinden biri de Chanel’in Cruise defilesinden yaklaşık iki hafta sonra Jonathan Anderson’un Dior 2027 Cruise defilesini tanıtmak için Instagram hesabından gazete baskılı bir çanta tasarımını paylaşması, ardından bu çantanın defilede yer alması oldu. Jonathan Anderson, Dior’da göreve başladığından beri John Galliano’ya hayranlık duyduğunu belirtiyor. İlk Cruise defilesinde ona saygı duruşunda bulunan bir baskıya yer vermesiyse bir tesadüf değil. Ancak iki köklü modaevinin aynı dönemde aynı baskıyı sunması, gazete baskısının popülerliğini âniden yükseltirken, bu desenin unutulmaz olduğunu tekrardan kanıtladı.
