İşle aşkı karıştırmayın derler. Ama bu formülün her zaman tutmadığı aşikar. İşine aşkı karıştıran çift, farklı bakış açılarını koruyarak birlikte üretmenin ve yaratıcılıktan beslenen ortak bir alanda bir araya gelmenin ilişkiyi de ileriye taşıyabileceğini gösteriyor.
Tasarım ve zanaatkarlıkla ilk temasınız bir seçim miydi yoksa kendiliğinden gelişen bir tesadüf mü?
Kerem Ariş: Aslında ikisinin arasında bir yerde duruyor. Benim için malzeme ve zanaat, çocukluktan itibaren doğal bir çevreydi; babamın atölyesinde deriyle tanıştım, onun üretimiyle iç içe büyüdüm. Merve içinse tasarım ve üretim daha çok profesyonel bir geçmiş üzerinden şekillendi. Zamanla bu iki yol kesişti ve tasarım ile zanaat, bizim için bir tercih olmaktan çok bir ifade biçimine dönüştü. Hayatın bize açtığı bir kapıyı fark edip bilinçli olarak içeri girmek gibiydi.
Uniqka’yı birlikte kurmaya karar verdiğinizde ilişkiniz hangi noktadaydı? Bu ortak hayali birlikte yaratma arzusu nasıl doğdu?
Merve Ariş: Uniqka’yı kurduğumuzda üç yıldır birlikte yaşıyorduk; ilişkimiz zaten güçlü bir ortaklık zeminine sahipti. Birlikte düşünmeye, üretmeye ve hayal kurmaya alışkındık. Ortak bir marka kurma fikri oldukça sezgisel ve doğal bir şekilde gelişti. Aynı estetik değerlere, benzer bir hayata bakışa ve birlikte üretme arzusuna sahip olduğumuzu fark ettiğimizde, bu birlikteliği bir yaratım alanına dönüştürmeye karar verdik.
Uniqka’nın ilk günlerine dönüp baktığınızda, “Bunu ancak biz böyle yapabilirdik” dediğiniz bir an ya da tercih var mı?
K.A.: Üretimi en başından itibaren kendi bünyemizde tutmak, geriye dönüp baktığımızda “Bunu ancak biz böyle yapabilirdik” dediğimiz en temel kararlardan biri. Bu yol daha zahmetli, daha yavaş ve daha fazla sabır gerektiriyordu; ama Uniqka’nın dilini, ritmini ve karakterini tam da bu yakınlık belirledi. Malzemeye, sürece hatta hataya bu kadar temas edebilmek, markanın bugünkü omurgasını oluşturdu.
Birlikte yarattığınız ilk tasarımı hatırlıyor musunuz?
M.A.: Daphne tepsilerini yapmak oldukça sezgisel ve deneysel bir süreçti. Çok fazla deneme, çok fazla hata vardı; ama aynı zamanda büyük bir heyecan da vardı.
Sabır, tekrar ve emek gerektiren bir üretim süreci, ilişkinizi
nasıl etkiledi?
M.A.: Zanaat bize acele etmemeyi, dinlemeyi ve beklemeyi öğretti. Aynı şeyi defalarca yaparken hem malzemeyi hem de birbirimizi daha iyi tanımaya başladık. Sabır ve süreklilik, ilişkimizi daha dayanıklı ve sakin bir zemine taşıdı. Üretim süreci aynı zamanda birlikte öğrenmenin ve gelişmenin bir alanı oldu.
“Birlikte olmanın verdiği tatmin, bireysel başarıdan çok daha derin. Paylaşılan bir sürecin ve emeğin sonucu olduğu için daha kalıcı. Ortaya çıkan şey aynı zamanda ortak bir hafıza oluyor.”
Beraber çalışırken rolleriniz zamanla nasıl değişti?
M.A.: Rollerimiz zaman içinde daha akışkan hale geldi. Başlangıçta bazı sorumluluklar daha netti, bugün ise sınırlar daha belirsiz. Karar alırken duygusal bağımızı yok saymıyoruz; ama tasarımın ve markanın ihtiyaçlarını merkeze koymaya özen gösteriyoruz. Kendi kimliklerimizi değil markanın kimliğini göz önünde bulundurarak adımlarımızı atıyoruz.
Fikirler bir kıvılcım gibi doğduğunda, onları birlikte konuşulan bir dile dönüştürüyorsunuz. İki farklı tasarım ruhunun tek bir objede birleştiği o anı nasıl tarif edersiniz?
K.A.: Genellikle fikirler konuşarak değil yaparak olgunlaşıyor. Bir eskiz, bir numune, bazen sadece bir malzeme denemesi… O noktada iki farklı bakış açısı yavaş yavaş ortak bir dile evriliyor. Bu an çoğu zaman tanımlanabilir değil; ama “oldu” dediğimiz anı ikimiz de aynı anda hissediyoruz.
Uniqka’da birbirinizden farklı yönleriniz nasıl bir araya geliyor ve tek bir bütünün parçaları gibi birleşiyor?
K.A.: Farklılıklarımız çatışmaktan çok denge kuruyor. Biri süreci zorladığında diğeri sakinleştiriyor; biri detayda kaybolduğunda diğeri bütüne bakıyor. Bu karşılıklı denge hali, Uniqka’nın karakterini oluşturuyor. Markanın ne fazla sert ne de fazla yumuşak olmasının nedeni de bu.
Birbirinizin üretim sürecine uzaktan baktığınızda sizi en çok ne etkiliyor?
M.A.: Birbirimizin üretim disiplininden çok şey öğrendik. Detaya gösterilen özen, bir işin arkasında durma biçimi, sınırları zorlama ve vazgeçmeme hali zamanla ortak bir refleks haline geldi. Bu durum yalnızca Uniqka’yı değil genel iş yapış biçimimizi de kalıcı olarak etkiledi.
Birbirinizin yaratıcı cesaretini artırdığınızı düşündüğünüz anlar oluyor mu? Birlikte yaratmanın verdiği tatmin, bireysel başarıdan farklı mı?
K.A.: Evet, sık sık. Birlikteyken risk almak daha mümkün geliyor; çünkü yalnız değilsiniz. Birlikte olmanın verdiği tatmin, bireysel başarıdan çok daha derin. Paylaşılan bir sürecin ve emeğin sonucu olduğu için daha kalıcı. Ortaya çıkan şey aynı zamanda ortak bir hafıza oluyor.
